Bραβεία 6ου Διεθνούς Φεστιβάλ Επιστημονικών Ταινιών

Το ταξίδι στο άγνωστο μέσα από τα μάτια της Επιστήμης ολοκληρώθηκε για φέτος, με το 6ο Διεθνές Φεστιβάλ Επιστημονικών Ταινιών της Αθήνας που διοργανώνει το CAID να ρίχνει αυλαία την Κυριακή 27 Νοεμβρίου!

Επί μια εβδομάδα, το Ινστιτούτο Θερβάντες φιλοξένησε τις καλύτερες ταινίες της παγκόσμιας παραγωγής. Πολλές ήταν εκείνες που ξεχώρισαν για την καλλιτεχνική τους αρτιότητα αλλά και την επιστημονική τους τεκμηρίωση, κι ακόμη περισσότερες απάντησαν σε θεμελιώδη ερωτήματα σχετικά με τις τελευταίες επιστημονικές έρευνες και εξελίξεις.

Κάθε ημέρα και διαφορετικό επιστημονικό πεδίο, μεταξύ αυτών, η Φύση, οι Φυσικές καταστροφές,τα Μυστήρια, η Τεχνολογία, οι Νευροεπιστήμες, η Ιατρική και η Βιολογία!

Το φεστιβάλ για το 2011 είχε επιπλέον ειδικό αφιέρωμα στον Ισπανικό Επιστημονικό Κινηματογράφο, σε συνεργασία με την Asociación Española de Cine e Imagen Científicos (ASECIC), όπως επίσης πλαισιώθηκε από παράλληλες εκδηλώσεις και ομιλίες.

Για το φινάλε του φεστιβάλ (Κυριακή 27/11) οι προβολές ήταν αφιερωμένες στο Διάστημα και την Αστρονομία, με ταινίες που μας ταξίδεψαν στα πέρατα του σύμπαντος – και μια ματιά στον αττικό έναστρο ουρανό με τα τηλεσκόπια της Αστρονομικής Ένωσης Σπάρτης!

Θα θέλαμε να σας ευχαριστήσουμε θερμά για την συμμετοχή σας και να ανανεώσουμε το ραντεβού για τον επόμενο χρόνο, με ακόμη περισσότερες επιστημονικές ταινίες – ελπίζουμε μεταξύ αυτών και ελληνικές παραγωγές!

Τα βραβεία του 6ου Διεθνούς Φεστιβάλ Επιστημονικών Ταινιών:

Βραβείο Καλύτερης ταινίας – Ζωή στην κόλαση: Επιζώντες του άλατος και του οξέος, Γαλλία, 2010/ Παραγωγή: Mona Lisa Productions, Σκηνοθεσία: Thierry Berrod

Βραβείο Επικοινωνίας της Επιστήμης – Πρόκειται να αντιστραφούν οι μαγνητικοί πόλοι; Γαλλία/ Καναδάς, 2010/ Παραγωγή: TGA-IDEACOM-CNRS Productions, Σκηνοθεσία: Stéphane Nicolopoulos & Yanick Rose

Βραβείο Τέχνης – Ο θάνατός σου, η ζωή μου, Γαλλία, 2010/ Παραγωγή: CNRS Images, Σκηνοθεσία: Luc Ronat

Βραβείο Καινοτομίας και Τεχνολογίας – Αθάνατος, Αυστραλία, 2010/ Παραγωγή: Tony Wright, Σκηνοθεσία: Sonya Pemberton

Βραβείο Κοινού – Αθάνατος, Αυστραλία, 2010/ Παραγωγή: Tony Wright, Σκηνοθεσία: Sonya Pemberton


Πηγή: http://www.scienceillustrated.gr/?p=5365

Διαβάστε περισσότερα γι'αυτό το άρθρο »

Οταν τα ψάρια... περπάτησαν!

Ψάρι που περπατά με τα πτερύγιά του δείχνει πώς βγήκαμε στη στεριά
                                                                                                                 Πηγή: Βαγγέλης Πρατικάκης 

Δείτε το βίντεο με το αφρικανικό ψάρι να «περπατάει»

Λονδίνο 

Στη στεριά δεν ζει το ψάρι, λέει το δημοτικό τραγούδι. Υπάρχουν όμως και εξαιρέσεις, όπως ένα περίεργο αφρικανικό ψάρι που χρησιμοποιεί τα πτερύγιά του ως πόδια για να συρθεί από το ένα ρυάκι στο άλλο. Το «ζωντανό απολίθωμα», λένε οι ερευνητές, δίνει μια εικόνα για το πώς οι πρόγονοί μας βγήκαν στη στεριά. Το Protopterus annectens, όπως ονομάζεται το είδος που βιντεοσκοπήθηκε να έρπει, είναι ένα αφρικανικό ψάρι που πιστεύεται ότι δεν έχει αλλάξει σχεδόν καθόλου τα τελευταία 230 εκατομμύρια χρόνια.

Το ψάρι «περιπατητής»

Το P. annectens κατατάσσεται στους λεγόμενους δίπνευστους ιχθύες, «πρωτόγονα» ψάρια με ατροφικά βράγχια, τα οποία αναπνέουν με πνεύμονες και μπορούν να διανύουν μικρές αποστάσεις στην ξηρά. Οι δίπνευστοι ιχθύες πιστεύεται ότι διατηρούν ομοιότητες με τους τα πρώτα ζώα που βγήκαν από τη θάλασσα στη στεριά και εξελίχθηκαν πρώτα σε αμφίβια, μετά σε ερπετά και, τελικά, σε εμάς τα θηλαστικά.

Ο τρόπος κίνησης του Protopterus annectens μελετήθηκε από ιχθυολόγους στο Πανεπιστήμιο του Σικάγο, οι οποίοι εκτιμούν ότι η δυνατότητα «βάδισης» πάνω σε επίπεδες επιφάνειες εξελίχθηκε πριν ακόμα βγουν στη στεριά τα πρώτα ζώα. To βίντεο που δημοσίευσαν οι ερευνητές δείχνει το ψάρι να κινείται οφιοειδώς και να χρησιμοποιεί τα κοιλιακά του πτερύγια για να ανασηκώσει το σώμα του από το έδαφος. Δεν είναι ο τέλειος τρόπος μετακίνησης, αρκεί όμως για να επιτρέπει το ψάρι να μετακινείται σε νέο ρυάκι όταν στερέψει το παλιό, ή ακόμα και να αποφεύγει τους θηρευτές.

Η μελέτη δημοσιεύεται στο «Proceedings of the National Academy of Sciences»

Διαβάστε περισσότερα γι'αυτό το άρθρο »

Δορυφόροι σεισμογράφοι

Ο σεισμός της Ιαπωνίας έγινε αισθητός στην τροχιά δορυφόρων οδηγώντας σε νέα μέθοδο παρατήρησης των σεισμικών δονήσεων

Ο καταστρεπτικός σεισμός του Τοχόκου που συγκλόνισε τον περασμένο Μάρτιο την Ιαπωνία άλλαξε σε τέτοιον βαθμό το βαρυτικό πεδίο της Γης ώστε να επηρεάσει την τροχιά των δορυφόρων που το «χαρτογραφούν».

Εξετάζοντας αυτή τη μετατόπιση οι ειδικοί κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τελικά η σεισμική δόνηση όχι μόνο ήταν μεγαλύτερη από ό,τι κατέγραψαν οι επίγειοι σεισμογράφοι, αλλά επίσης σημειώθηκε σε μεγαλύτερο βάθος.

Τώρα οι επιστήμονες εξετάζουν την ανάπτυξη νέων μεθόδων παρατήρησης των μεγάλων σεισμών μέσω των επόμενων, «βελτιωμένων» αποστολών δορυφόρων που σχεδιάζονται για το άμεσο μέλλον.

Επάνω από τους πόλους

Οι δορυφόροι που «έπιασαν» τον μεγα-σεισμό είναι τα δίδυμα σκάφη του πειράματος GRACE (Gravity Recovery and Climate Experiment), του οποίου η κύρια αποστολή είναι να χαρτογραφήσει το πεδίο της βαρύτητας της Γης. Οι δυο δορυφόροι «πετούν» μαζί, σε απόσταση 220 χλμ μεταξύ τους και σε τροχιά γύρω από τους πόλους, σε ύψος περίπου 500 χλμ από τη γήινη ατμόσφαιρα.

Το βαρυτικό πεδίο της Γης δεν είναι στατικό. Οποιαδήποτε ανακατανομή στη μάζα της επιφάνειας του πλανήτη – κάτι το οποίο μπορεί να προκληθεί από τις χιονοπτώσεις, τις πλημμύρες, το λιώσιμο των πάγων αλλά και τους σεισμούς – επιφέρει σε αυτό μεταβολές.

Οι μεταβολές αυτές επηρεάζουν την πορεία των δυο δορυφόρων, δίνοντας στους επιστήμονες τη δυνατότητα να τις καταγράψουν και να τις μελετήσουν «μετρώντας» τις αλλαγές που σημειώνονται στην απόσταση μεταξύ των δυο σκαφών.

Μεγασεισμοί σε τροχιά

Μια ομάδα ερευνητών του Κέντρου Διαστημικών Πτήσεων Γκοντάρ της NASA με επικεφαλής τον Σιν-Τσαν Χαν η οποία μελετά αυτές τις μεταβολές παρατήρησε ότι αν και οι δορυφόροι παρέμεναν ανεπηρέαστοι από τους περισσότερους σεισμούς, οι πιο ισχυροί από αυτούς – οι μεγα-σεισμοί όπως τους ονομάζουν οι επιστήμονες – επηρέαζαν την τροχιά τους.

Από την έναρξη του πειράματος GRACE το 2002, τρεις σεισμικές δονήσεις έκαναν αισθητή την παρουσία τους στους δορυφόρους: ο σεισμός της Σουμάτρας το 2004 που είχε προκαλέσει το μεγάλο τσουνάμι, ο περσινός σεισμός της Χιλής και ο εφετινός της Ιαπωνίας.

Στον τελευταίο ο κ. Χαν και οι συνεργάτες του μπόρεσαν να δείξουν ότι οι διαταραχές που παρατηρούνται στην τροχιά των δορυφόρων είναι σε θέση να προσφέρουν μια ανεξάρτητη εκτίμηση του μεγέθους και της θέσης του σεισμού αν συνδυαστούν με τις επίγειες παρατηρήσεις των σεισμογράφων και τα δεδομένα των GPS.

Διαφορά αποστάσεων

Όπως ανακοίνωσαν στο συνέδριο της Αμερικανικής Γεωφυσικής Εταιρείας οι ερευνητές «εντόπισαν» τον σεισμό στη μεταβολή της σχετικής ταχύτητα των δυο δορυφόρων ενώ αυτοί περνούσαν επάνω από την πληγείσα περιοχή. Σύμφωνα με τους υπολογισμούς τους ο ρυθμός με τον οποίον άλλαζε η μεταξύ τους απόσταση ήταν διπλάσιος τον μήνα που ακολούθησε τον σεισμό από ό,τι τον μήνα που είχε προηγηθεί.

Στη συνέχεια ανέπτυξαν ένα μοντέλο της σεισμικής δόνησης χρησιμοποιώντας δεδομένα από σεισμογράφους και GPS. Στο μοντέλο τους η δόνηση εμφανιζόταν να έχει μέγεθος 9,1 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ και να έχει σημειωθεί στον κατώτερο φλοιό της Γης. Οι «επίγειες» εκτιμήσεις είχαν τοποθετήσει τον σεισμό του Τοχόκου στα 9 Ρίχτερ και στον ανώτερο φλοιό.

Ο ειδικοί θεωρούν ότι στο μέλλον η δορυφορική «μέτρηση» των σεισμών θα διευρυνθεί. Η NASA και η γερμανική διαστημική υπηρεσία DLR που είχαν οργανώσει από κοινού το GRACE σχεδιάζουν μια νέα, πιο εξελιγμένη αποστολή για μια ακόμη ακριβέστερη χαρτογράφηση του βαρυτικού πεδίου του πλανήτη. Υπολογίζεται ότι οι δορυφόροι της θα είναι σε θέση να «καταγράφουν» μικρότερους σεισμικές δονήσεις των 7,5 Ρίχτερ οι οποίες είναι πολύ πιο συχνές – παρατηρούνται σχεδόν κάθε μήνα στη Γη.

Πηγή: http://physicsgg.wordpress.com/2011/12/09/%CE%B4%CE%BF%CF%81%CF%85%CF%86%CF%8C%CF%81%CE%BF%CE%B9-%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%83%CE%BC%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%AC%CF%86%CE%BF%CE%B9/

Διαβάστε περισσότερα γι'αυτό το άρθρο »